Over het onderzoek
Persoonlijkheidsstoornissen zijn stoornissen waarbij mensen als gevolg van kenmerkende karaktereigenschappen telkens vastlopen in hun dagelijks leven en kampen met chronische emotionele problemen. Persoonlijkheidsstoornissen ontstaan vroeg in het leven. De persoon ontwikkelt specifieke karakteristieken om zich te kunnen handhaven in een ziekmakende of verwaarlozende omgeving.
Lange tijd werd gedacht dat persoonlijkheidsstoornissen onbehandelbaar waren. Inmiddels weten we beter. Behandeling is belangrijk omdat patiënten ernstig lijden onder hun gedrag en een groot beroep doen op onze gezondheidszorg.
Eén op de drie ouderen die verwezen worden naar de ouderenpsychiatrie kampt met een persoonlijkheidsstoornis. In de praktijk richt de behandeling zich dan vaak alleen op symptomen die uit de persoonlijkheidsstoornis voortvloeien, bijvoorbeeld door het bieden van langdurige ondersteunende begeleiding zonder dat het probleem bij de wortel aan te pakken.
Schematherapie
Schematherapie is een effectieve behandeling voor volwassenen met een persoonlijkheidsstoornis en vermoedelijk ook bij ouderen. Bij ouderen kan het effect worden vergroot door de therapie in groepen aan te bieden en te verrijken met zogenaamde experiëntiële technieken waaronder psychomotorische therapie (ervaringsgericht leren).
Onderzocht wordt of groeps-schematherapie, aangevuld met psychomotorische therapie een (kosten)effectieve behandeling is voor ouderen met een persoonlijkheidsstoornis. De verwachting is dat de interventie voor 67-plussers met een persoonlijkheidsstoornis leidt tot een significant sterke afname van psychische en lichamelijke klachten en een betere kwaliteit van leven dan de gebruikelijke zorg.
Onderzoekers
- Drs. A. Lugtenburg, GGZ Drenthe, onderzoeksleider Ouderenpsychiatrie GGZ Drenthe
- Prof. dr. R.C. Oude Voshaar, Universitair Centrum Psychiatrie, Universitair Medisch Centrum Groningen, hoofdonderzoeker
- Martine Veenstra, onderzoeksassistent
Samenwerking
Dit onderzoek wordt uitgevoerd samen met:
- Dimence
- Lentis
- Mediant
- Van Andel
- Universitair Centrum Psychiatrie van het Universitair Medisch Centrum Groningen
Publicaties
- van Dijk SDM, Veenstra MS, van den Brink RHS, van Alphen SPJ, Oude Voshaar RC. A Systematic Review of the Heterogeneity of Schema Therapy. J Pers Disord. 2023 Apr;37(2):233-262. doi: 10.1521/pedi.2023.37.2.262. PMID: 37002933.
- van Dijk SDM, Veenstra MS, Bouman R, Peekel J, Veenstra DH, van Dalen PJ, van Asselt ADI, Boshuisen ML, van Alphen SPJ, van den Brink RHS, Oude Voshaar RC. Group schema-focused therapy enriched with psychomotor therapy versus treatment as usual for older adults with cluster B and/or C personality disorders: a randomized trial. BMC Psychiatry. 2019 Jan 15;19(1):26. doi: 10.1186/s12888-018-2004-4. PMID: 30646879; PMCID: PMC6334382.
- Veenstra MS, van Dijk SDM, Bouman R, van Alphen SPJB, van Asselt ADIT, van den Brink RHS, Voshaar RCO. Impact of personality functioning and pathological traits on mental wellbeing of older patients with personality disorders. BMC Psychiatry. 2022 Mar 24;22(1):214. doi: 10.1186/s12888-022-03857-8. PMID: 35331179; PMCID: PMC8944148.