Op het ggz-terrein aan de Dennenweg in Assen zijn de afgelopen tijd nieuwe plekken, palen, paadjes, stenen, boomstammen en beplanting aangelegd. Het gaat om zogenoemde 'landschapskarakteristieken’ volgens Grahn. Deze zijn ontworpen om het herstel en welbevinden te ondersteunen.
Waarom landschap en welbevinden belangrijk zijn
Onderzoek door de Zweedse landschapsarchitect en omgevingspsycholoog Patrik Grahn laat zien dat de manier waarop we onze omgeving zintuiglijk ervaren invloed heeft op stress, herstel en welbevinden. Er worden zogenoemde ‘Perceived Sensory Dimensions’ onderscheiden: herstellende dimensies en stimulerende dimensies. Ze spelen een belangrijke rol bij herstel van stress, gezondheid en welbevinden.
De dimensies beschrijven hoe een groene omgeving aanvoelt voor mensen. Mensen met veel stress of een verminderd welbevinden voelen zich vaak prettiger in een herstellende omgeving, terwijl anderen baat hebben bij een stimulerende omgeving; dat kan juist energie en interactie geven. Bij de dimensies horen zogenoemde 'landschapskarakteristieken’ - een combinatie van landschapselementen, die helpen om te ontspannen, herstellen, samen te zijn of iets actiefs te doen. Grahn onderscheidt acht karakters, die met een naam om omschrijving worden aangeduid. Door deze karakters aan het landschap toe te voegen, creëren we een buitenruimte die aansluit bij verschillende behoeftes van patiënten, naasten, medewerkers en bezoekers.
Enkele voorbeelden van toegepaste landschapskarakteristieken van Grahn op het ggz-terrein aan de Dennenweg:
🪨 Het karakter Sociaal - Stenen rond een boom bij het hoofdgebouw
Deze open plek op het grasveld nodigt uit tot ontmoeting.
- Toegankelijk voor iedereen: je hoeft geen uitnodiging te hebben om hier te zijn
- Comfortabel en prettig om even te verblijven
- Een plek om samen te zijn, te observeren en te genieten
- Bevordert ontmoeting, gelijkwaardigheid, sociale samenhang en eigen regie
De esdoorn met zijn brede kroon biedt natuurlijke beschutting, als een parasol.
Extra: de zwerfkeien vormen schuilplaatsen voor insecten.
🌳 Het karakter Beschutte tuin – een beschutte plek tussen de Vosseberg en ‘t Knooppunt
Je stapt hier als het ware een andere wereld binnen:
- Een beschutte plek om alleen te zijn of samen met een begeleider of vertrouwd persoon
- Geschikt om te praten, te verwerken of betekenis te geven aan wat je bezighoudt
- Geeft een gevoel van veiligheid en geborgenheid
- Bevordert rust en herstel van concentratie
Extra: er is een nieuwe boom geplant, die bijdraagt aan de variatie in het groen.
🌼 Het karakter Sociaal en Open - De heuvel en boomstammen tegenover de AFPN
Deze plek combineert ontmoeting met ruimte en overzicht.
- Geschikt om samen te zijn én om vrij te bewegen
- Open, speels en uitnodigend
Extra:
- Het heuveltje is ingezaaid met kruiden en wilde bloemen
- De zandvlakte biedt opwarmplekjes voor insecten en amfibieën
- Nestgelegenheid voor onder andere de zandbij
🌿 Het karakter Open: ronding van palen
Achter op het terrein staan een aantal palen in een rondje. Dit is een plek die je enerzijds rugdekking biedt en anderzijds lange zichtlijnen:
- Nodigt uit tot bezinning en contemplatie
- Geeft letterlijk én figuurlijk uitzicht, vanuit een veilige positie omdat je je omringt weet door de palen en enkele lagen struiken.
- Fijn om alleen te zijn of met iemand die je vertrouwt
- Minder geschikt voor groepen, juist door de intieme sfeer
Extra: rond de palen zijn bessenstruiken geplant. Zo dragen we ook bij de biodiversiteit op het terrein.