Je browser is verouderd en geeft deze website niet correct weer. Download een moderne browser en ervaar het internet beter, sneller en veiliger!

Lees voor

Levensbeëindiging op verzoek

Behandelaren praten regelmatig met patiënten die een doodswens hebben. GGZ Drenthe vindt dat euthanasie binnen de behandeling bespreekbaar moet zijn.

Euthanasie is echter geen recht van de patiënt en geen plicht van de psychiater. Als een psychiater na zorgvuldige beoordeling tot de overtuiging komt dat het verzoek voldoet aan de wettelijke zorgvuldigheidseisen, vindt GGZ Drenthe dat euthanasie op een menswaardige wijze moet kunnen plaatsvinden – met inlevingsvermogen voor de patiënt en diens naasten.   

Euthanasie en hulp bij zelfdoding

Er is sprake van levensbeëindiging op verzoek wanneer de arts een ander behulpzaam is bij zelfdoding of hem de middelen daartoe geeft. Er is een verschil tussen euthanasie en hulp bij zelfdoding. Bij euthanasie krijgt de patiënt via een infuus medicatie (door de arts toegediend), waarna de dood intreedt. Bij hulp bij zelfdoding wordt aan de patiënt een drankje gegeven (dat hij zelf inneemt) waardoor een diep coma ontstaat waarna de dood volgt.  

Psychiater

Binnen GGZ Drenthe is de psychiater verantwoordelijk voor het uitvoeren van euthanasie. Als jouw regiebehandelaar geen psychiater is, zal deze in overleg met jou, je wens bespreken met de psychiater in het behandelteam. Kan een psychiater om principiële of persoonlijke redenen hieraan niet meewerken, dan maakt hij of zij dit tijdig aan de patiënt kenbaar. Vanuit zijn of haar beroepsverantwoordelijkheid is de psychiater in dat geval verplicht de patiënt te ondersteunen bij het vinden van een andere psychiater. 

Binnen GGZ Drenthe worden het behandelteam en de geneesheer-directeur geïnformeerd over een verzoek tot euthanasie. 

Wettelijke eisen

In Nederland is het sinds 2002 voor artsen mogelijk deze hulp te bieden als aan de wettelijke eisen wordt voldaan. Dit betekent dat de arts:  

  • de overtuiging heeft dat er sprake is van een vrijwillig en weloverwogen verzoek van de patiënt;
  • de overtuiging heeft dat er sprake is van uitzichtloos en ondraaglijk lijden van de patiënt;
  • de patiënt heeft voorgelicht over zijn of haar situatie en de vooruitzichten;
  • met de patiënt tot de overtuiging is gekomen dat er voor de situatie geen redelijke andere oplossing is;
  • bij psychiatrische problematiek vóór inschakeling van de SCEN-arts een onafhankelijk psychiater heeft geconsulteerd om de behandelmogelijkheden te beoordelen (Richtlijn NVvP 2018);
  • ten minste één andere onafhankelijke arts (SCEN-arts) heeft geraadpleegd die de patiënt heeft gezien en schriftelijk zijn oordeel heeft gegeven over de zorgvuldigheidseisen, zoals hierboven beschreven;
  • de euthanasie of hulp bij zelfdoding medisch zorgvuldig uitvoert.  

Als een arts zich niet aan de wettelijke zorgvuldigheidseisen houdt, kan dit tot strafrechtelijke vervolging leiden. 

Proces

Het proces rond levensbeëindiging op verzoek duurt in het algemeen tenminste 6 maanden, afhankelijk van de nog aanwezige behandelopties. Er zijn vier fasen:

1. Verzoek

In de verzoekfase heb je gesprekken met de behandelend psychiater over jouw verzoek.  Er wordt samen met jou onderzocht of globaal aan de zorgvuldigheidseisen wordt voldaan. In deze fase bespreken we ook hoe jouw naasten betrokken kunnen worden in het proces.

2. Beoordeling

In de beoordelingsfase vindt onder andere consultatie en beoordeling plaats door een onafhankelijk psychiater met deskundigheid over jouw psychiatrische problemen. Dit kan betekenen dat je behandelaar op advies van deze tweede psychiater jou vraagt eerst nog mee te werken aan een behandeling.

3. Consultatie

De consultatiefase start pas nadat stap 1) en 2) zijn doorlopen en nadat een eventueel voorgestelde behandeling is afgerond. Er vindt dan een consultatie plaats door een SCEN-arts die hiervoor speciaal is opgeleid. Deze SCEN-arts praat uitgebreid met jou over je wens voor levensbeëindiging en zal toetsen of er aan de wettelijke eisen is voldaan.

4. Uitvoering

De behandelend psychiater geeft na de euthanasie geen verklaring van overlijden af, maar meldt het overlijden bij de gemeentelijke lijkschouwer. Deze onderzoekt of aan de wettelijke eisen is voldaan. In een later stadium vindt nog een beoordeling door de Regionale Toetsingscommissie Euthanasie plaats.  

Vragen kun je aan je behandelaar stellen. Of kijk op de website van de overheid:

Informatie van de overheid over levenseinde en euthanasie