Banner: Marike Lancel bijzonder hoogleraar Slaap en Psychopathologie bij de RUG

Marike Lancel bijzonder hoogleraar Slaap en Psychopathologie bij de RUG


donderdag 2 november 2017

Dr. Marike Lancel is op 1 november benoemd tot bijzonder hoogleraar ‘Slaap en Psychopathologie’ aan de Rijksuniversiteit Groningen (RUG), faculteit Gedrags- en Maatschappijwetenschappen, afdeling Klinische Psychologie en Experimentele Psychopathologie. De leerstoel is ingesteld door de RUG en GGZ Drenthe. Marike Lancel is verbonden aan GGZ Drenthe, als hoofdonderzoeker van de Forensische Psychiatrie en als expert in de slaapgeneeskunde bij het Slaapcentrum voor Psychiatrie Assen.

(

Marike Lancel is verbonden aan GGZ Drenthe, als hoofdonderzoeker van de Forensische Psychiatrie en als somnoloog (expert in de slaapgeneeskunde) bij het Slaapcentrum voor Psychiatrie Assen. Marike Lancel: “Ik doe al heel lang wetenschappelijk onderzoek op het gebied van de slaap, zoals de invloed van de biologische klok, veroudering en psychofarmaca op de slaap. In mijn werk bij GGZ Drenthe werd ik geconfronteerd met de praktijk dat zo veel mensen met psychische problemen langdurige en ernstige klachten hebben over hun slaap en met de positieve effecten die een goede behandeling van de slaapstoornissen vaak heeft, niet alleen op de slaap, maar ook op het psychisch welzijn en de kwaliteit van leven. Bij vrijwel alle psychische aandoeningen komen slaapproblemen voor. Er zijn belangrijke aanwijzingen dat die slaapproblemen niet louter symptomen zijn van mentale stoornissen, maar beter kunnen worden gezien als een transdiagnostische factor die kan bijdragen aan zowel het ontstaan als aan het voortbestaan of terugkeren van psychische aandoeningen. Slaapproblemen lijken daarmee ook een belangrijk aanknopingspunt voor transdiagnostische interventies”.

Onderzoek
Marike Lancel: “Veel behandelaren besteden nog te weinig aandacht aan de slaap van hun patiënten. Maar het is juist heel belangrijk mensen met psychische aandoeningen regelmatig te vragen naar hun slaapkwaliteit en ernstige slaapproblemen, het liefst in een zo vroeg mogelijk stadium, goed te behandelen. Psychische aandoeningen en slaapstoornissen kunnen een vicieuze cirkel vormen, elkaar als het ware versterken”. Samen met haar collega’s doet zij onderzoek naar de prevalentie van verschillende slaapstoornissen in psychiatrische populaties en naar de rol van de slaapproblemen bij het ontstaan en/of voortduren van psychische aandoeningen. Het onderzoek is tevens gericht op het ontwikkelen en evalueren van vroegdetectie methoden en interventies gericht op het verminderen van slaapproblemen bij mensen met één of meerdere psychische stoornissen. “Met de leerstoel hopen we het onderzoek naar de wisselwerking tussen slaap en psychische aandoeningen te bevorderen en het thema slaap beter op de kaart te zetten bij de nieuwe generatie psychologen, zodat zij sneller dan nu vaak het geval is slaapproblemen detecteren en zo mogelijk mee behandelen”.

Kennis en ervaring
Marike Lancel doet sinds 1987 slaaponderzoek: tijdens haar studie fysiologische psychologie aan de Universiteit Leiden, haar promotieonderzoek aan de universiteit van Basel, Zwitserland, en als hoofd van de afdeling Slaapfarmacologie van het Max-Planck Instituut voor Psychiatrie in München, Duitsland. Sinds 2005 is ze bij GGZ Drenthe hoofdonderzoeker bij de TOPGGz gecertificeerde Forensische Psychiatrische Kliniek, waar ze met collega’s onder meer onderzoek doet naar de prevalentie van slaapstoornissen bij forensische patiënten en de relatie met impulsiviteit en agressie. Ze is ook oprichter van het Slaapcentrum voor Psychiatrie Assen waar ze, naast het werken in de praktijk, onderzoek is gestart naar de invloed van slaapinterventies op de ernst van de psychische symptomatologie.

Marike Lancel heeft veel wetenschappelijke artikelen gepubliceerd in hoogwaardige nationale en internationale tijdschriften en uitgebreide ervaring met doceren op hbo-, academisch- en postacademisch niveau.

Samenwerking wetenschap en praktijk
Peter van der Noord, psychiater en directeur van GGZ Drenthe is bijzonder verheugd over de benoeming. “Marike geeft binnen GGZ Drenthe al langer aan wat het belang is van in kaart brengen van slaapproblemen bij patiënten. Vooral bij patiënten met psychiatrische stoornissen kunnen slaapproblemen de onbalans in het dagelijks functioneren in ernstige mate versterken. Inmiddels ontstaat er meer evidence voor de interactie tussen psychiatrische problematiek en problemen met slapen en de invloed die dat heeft op de behandeling van stoornissen en de adequate ontwikkeling van jonge kinderen en adolescenten. Ook media maken steeds meer melding van de rol van slecht slapen op mensen. We hebben het dus over iets wat iedereen aangaat, namelijk slapen, dat verstoord kan raken en dan enorm van invloed kan zijn op functioneren en welbevinden. Daarom ben ik blij en trots dat Marike via deze bijzondere leerstoel aandacht gaat geven aan en vragen voor de invloed van gezonde slaap en wat mis kan gaan wanneer hiervan geen sprake is in alle fases van het leven van mensen. Ik vertrouw erop dat door haar bijzonder hoogleraarschap ook de gewenste en elkaar over en weer versterkende verbinding ontstaat tussen wetenschap en praktijk.”

Ronald Heukels, manager Forensische Psychiatrie van GGZ Drenthe: “Dit is echt een mooie kans waarin de samenwerking tussen GGZ Drenthe en de RUG bijdraagt aan de versterking van wederzijdse relaties tussen klinische praktijk, onderwijs en onderzoek. Marike doet niet alleen onderzoek naar slaap- en waakgedrag, als één van de eerste somnologen in de ggz is zij een pionier die haar kennis graag in binnen-en buitenland deelt en uitbreidt. Daarbij geeft zij op een uitdagende manier vorm aan onze afdeling Onderzoek voor de Forensische psychiatrie van GGZ Drenthe en daarmee ondersteunt zij in belangrijke mate onze ambities die wij als Top GGZ erkende Forensisch Psychiatrische Kliniek (FPK) in Assen na streven. Het onderzoek naar de relatie tussen impulsief (delict-)gedrag en slaapstoornissen kan van waardevolle betekenis zijn voor de behandeling van onze forensische patiënten.”

Heukels geeft aan dat de leerstoel een belangrijke bijdrage kan leveren aan de wetenschappelijke kennis over slaap- en waakgedrag bij een brede groep patiënten en de aandacht daarvoor onder psychologen en psychiaters in de dagelijkse praktijk.

naar boven